پنج شنبه , ۲۵ مهر ۱۳۹۸

دانلود مستند قیچک یا ساز بلوچی با هنرمندی غلامحسین نظری

دانلود مستند قیچک یا ساز بلوچی

دانلود مستند قیچک یا ساز بلوچی قِـیچَک یا غیژک یکی از سازهای زهی محلی سیستان و بلوچستان است

که مانند کمانچه با آرشه نواخته می‌شود و یکی از سازهای موسیقی ایرانی است که قدمت بسیار زیادی دارد.

این ساز از نظر نوازندگی شبیه به ویولن‌سل است.شکم ساز از دو قسمت مجزا از یکدیگر تشکیل یافته.

قسمت تحتانی کوچک تر و به شکل نیم کره است که بر سطح مقطع جلو پوست کشیده شده و خرک ساز روی پوست قرار دارد.

قسمت بالایی بزرگتر، مثل چتری روی قسمت پایینی قرار گرفته

و هر دو قسمت توسط سطح منحنی از عقب به هم اتصال یافته اند و در نتیجه در جلو یا بین دو قسمت، حفره ای تشکیل شده است.

سطح جلویی قسمت بالا، جز در ناحیه ی وسط که زیر گردن ساز قرار گرفته به صورت دو شکاف پهن باز است.

دسته ساز تقریبا در نصف طول خود روی شکم قرار گرفته و نیمه ی دیگر در بالا به جعبه ی گوشی ها متصل است.

دسته فاقد پرده (دستان)می باشد.ساز قیچک اساسا محلی است و بیشترین

رواج را در نواحی جنوب شرقی ایران و خصوصااستان سیستان و بلوچستان ایران دارد.

در سال های اخیر این ساز در شهرهای دیگر نیز استفاده می شود.

در آن نواحی طبق عقیده و سنت اهالی، برای معالجه امراض به کار می رود.

در شمال افغانستان نیز قیچک در موسیقی سنتی رواج وسیعی دارد.

در ولایات مثل بغلان، کندز و بلخ از قیچک در محافل عروسی و دیگر مراسم خوشی استفاده می شود.

با رواج بیشتر قیچک، با حمایت وزارت فرهنگ و هنر وقت ساختمان و کوک آن تکمیل و تنظیم

شد و سه گونه قیچک تکمیل‌تر به نام‌های قیچک سوپرانو (به طول ۵۶٫۵ سانتی‌متر)، قیچک آلتو (۶۳ سانتیمتر) و قیچک باس به همان نسبت بزرگ‌تر ساخته‌اند.

(دانلود مستند قیچک یا ساز بلوچی)

وسعت هریک از این انواع حدود سه اکتاو است.

قیچک سوپرانو سازی است که قابلیت ثکنوازی و همنوازی هر دو را حائز است ولی دو نوع دیگر(آلتو و باس) بیشتر به منظور همنوازی در ارکستر به کار می رود.

آرشه ی قیچک، پس از استاندارد سازی، عینا همان آرشه ویولن است.

موسیقی مقامی و آوازی سیستان تنها با ساز قیچک شناخته می شود.

سازی که نغمه های حماسی و عاشقانه اش یادآور پیچش باد در لای گز، تنها نماد استواری کویر سیستان است.

قیچک سیستانی از نظر ویژگی های ظاهری و تکنیک های اجزایی تا حدودی به قیچک بلوچی شباهت دارد

اما ساختمان و تکنیک های اجرایی آن ساده تر و آسان تر از قیچک بلوچی است.

بافراموش شدن تدریجی رباب ،قیچک تنها ساز زهی منطقه سیستان و مهمترین ساز در همراهی آوازها و ترانه های سیستانی است.

این ساز از قیچک بلوچی بلندتر و لاغرتر است.

کاسه آن مانند قیچک بلوچی دو قسمتی است و دو قسمت کاسه از داخل باهم مرتبط هستند.

روی دهانه قسمت پایینی کاسه (کاسه کوچک)پوست کشیده می شود و خرک در نقطه معینی بصورت مورب روی پوست قرار میگیرد.

قسمت بالایی از قسمت پایینی بزرگتر و حجیم تر است.روی دهانه قسمت بالایی کاسه یک صفحه چوبی مشبک قرار دارد که طرفین آن باز است. (دانلود مستند قیچک یا ساز بلوچی)

منبع: صدا و سیمای سیستان و بلوچستان، کانال تلگرامی غلامحسین نظری

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.